( 1 ) خلاصهء آنچه كه عرب بعد از اسلام در مورد تاريخ خود نگاشته است ؛ تاريخى نقلى و ظنى است كه با اساطير هم ممزوج شده است و اين تاريخ تا اواسط قرن گذشته مبهم ماند تا اين كه باستان‌شناسان و عتيقه‌شناسان غربى تلاش كردند تا آثار منقوش به خط مسند را بر برج‌ها و هيكل‌ها و بت‌ها و سنگ‌ها قرائت نمايند و به طور خلاصه به نتايج زير رسيدند : عرب‌هاى جنوب كه در يمن ساكن بودند ، از بابل عراق به آنجا هجرت نكرده‌اند ؛ بلكه آنها نتايج مهاجرت‌هايى بودند كه در اواخر هزارهء دوم قبل از ميلاد و اوايل هزارهء اول قبل از ميلاد از شمال جزيره به جنوب آن مهاجرت كرده بودند و از خارج شبه جزيره نيامده بودند و مملكت سبأ در جنوب يمن قرار داشته و پايتخت آن مأرب بوده است و لهجهء سبئيى يكى از لهجه‌هاى اساسى بوده كه عربى يمنى بوده و نزديك به عربى شمالى حجازى و تهامى و حبشى بوده است و لهجهء ديگر معينيه بوده است كه مخصوص مملكت معين در وسط يمن بوده است و اين دومين مملكت از ممالك پنج‌گانهء آن منطقه بوده است . ( 2 ) مملكت سوم ، مملكت قتبان در جنوب غربى سبأ بوده است كه پايتخت آن تمنع بوده است و مملكت چهارم ، اوسانيه در جنوب قتبان و مملكت پنجم حضر موت و پايتخت آن شبوة بوده است ( اكنون نيز اين منطقه به همين نام شناخته مىشود ) . دولت معينيه در قرن دهم قبل از ميلاد بر مملكت قتبان و حضر موت غالب شد و نقاشىهاى آنها در شمال حجاز در منطقهء دادان در بخش علا و در حجر يا مدائن صالح عليه السّلام يافت شده است . در قرن هفتم ق . م . سبئيىها بر معينىها و بلكه بر تمام جنوب و شمال غالب شدند و مأرب را مركز حكومت خويش قرار دادند و از جملهء حاكمان آنها بلقيس بوده كه در حدود 270 ق . م . حكومت مىكرده است . ( 3 ) در 115 ق . م . پادشاهان ظفار و ذى ريدان حميرى به جنگ با آنها برخاستند و بر آنها و بر دولت‌هاى جنوبى غالب شدند و ملقب به پادشاهان ذى ريدان و يمان و سبأ و حضر موت شدند و با كشورهاى هند و مصر و آفريقاى شرقى تجارت مىكردند . ( 4 ) در سال 24 ق . م . رومىها به دريانوردى در درياى سرخ پرداختند و بر بندر عدن مسلّط شدند و آن را مركزى جهت تدارك كشتىهايشان قرار دادند و به اين ترتيب ، تجارت حميرىها را به كساد كشاندند و احوال اقتصادىشان را دگرگون كردند . پس از آن حميرىها از مسائل مربوط به آبادانى و عمران بازماندند و سرزمينشان رو به خرابى نهاد .